Vakantie-ideeën vasthouden? Hoe dan?
Een beetje roestigheid, dauw in de ochtend, spinnen in de tuin kenmerken de overgang van zonnig naar herfstig: voor de meesten is de vakantie voorbij. Langzaam kruipen we weer in ons werkritme maar tegelijk willen het vakantiegevoel liefst zo lang mogelijk vasthouden. Hoe komt het toch dat we dan heel snel weer in de oude modus schieten en de vakantie weer heel lang geleden lijkt en de vakantie-ideeën van de baan lijken? Een patroon doorbreken kost ongeveer 90 dagen; het oude patroon is bekend, maar een nieuw patroon kost tijd, lef en doorzettingsvermogen… Hoe kun je creatief september ingaan met de vakantie-ideeën die zijn opgeborreld? Op dagen dat we weer zo druk zijn met van alles kunnen we het zelfs niet meer opbrengen om even stil te staan en ons gezicht naar de hemel te wenden. Of de typische geur van regen gewaar te worden. Of voor een paar seconden het geluid van overvliegende ganzen in ons op te nemen. Komt dat nu alleen doordat we zo afgeleid en bezig zijn dat we het contact met de wijsheid van de natuur zijn kwijtgeraakt?
Onderlinge samenhang zien
Volgens MIT-systeemanalist en schrijver Peter Senge is een belangrijk effect van onze verloren verbinding met de natuur als geheel dat we het vermogen zijn kwijtgeraakt onderlinge samenhangen (interdependentie) waar te nemen. De meeste mensen zien die gewoon niet. Als we uitgaan van interdependentie kunnen we verder komen dan alleen weten waarom iets werkt; we komen er dan bijvoorbeeld ook achter hoe dat iets kan blijven werken. Van de schimmels in het bos, die de bodem met stikstof verrijken, tot de bomen die uitlopen van dezelfde stikstof, tot die bomen die de zuurstof leveren waarmee jij je longen vol laat stromen.
Verbinding tussen onze slimme hersenen en ons hart
Begin jaren twintig werd een antropoloog van de Harvard University gevraagd om in Californië onderzoek te doen naar het leven van de Pit-Indianen, een cultuur die op het punt stond te verdwijnen. Hij vroeg aan de stamoudsten wat hun uitdrukking was voor ‘nieuwkomers,’ zoals hijzelf en zijn familie, afstammelingen van migranten uit Europa. Zij wilden daarop in eerste instantie geen antwoord geven. Na aandringen begon een van hen te spreken en zei: “‘Inalladui.’ Het betekent zwerver, iemand die geen thuis heeft. Jouw volk trekt zo gehaast door het land. Jullie zijn niet geïnteresseerd in het maken van verbinding met de dieren of de planten of de mensen die het land bewonen. Daar begrijpen wij niets van. Wij denken dat jullie voor een deel dood zijn vanbinnen.” En zoals Jane Goodall opmerkte: “We zijn de verbinding tussen onze slimme hersenen en ons hart kwijtgeraakt. Het gaat er niet om naar iets compleets nieuws te streven. Want daar zou het dan vandaan moeten komen. Nee, het is hoog tijd de waarnemingsorganen tot leven te wekken, die er altijd waren. Wij zijn natuur.”
Als Albert Einstein vastliep op een probleem ging hij vaak naar buiten, naar een klein stukje bos op de campus van Princeton, dat speciaal voor hem in stand werd gehouden. Door zijn verstand een toontje lager te laten zingen, kwam hij in een vrijere, intuitieve staat terecht. “Verdiep je werkelijk in de mysteries van de natuur, dan zul je alles beter begrijpen.” Door in aanraking te komen met het stukje mysterie van het stukje bos kon hij zich verbinden met wat hij beschouwde als de bron van iedere serieuze activiteit en wetenschap.
Het hebben van zo’n duidelijke visie in het leven helpt je enorm met het maken van keuzes in het leven. In ons persoonlijk leven hebben we niet altijd zo’n stip aan de horizon. We doen vaak maar wat en laten ons graag door de stroom meevoeren. Natuurlijk is dat soms lekker, maar het leidt er maar al te vaak toe dat we ’s avonds moe op de bank ploffen om Netflix te kijken.
De Engelse auteur Arnold Bennet beschreef al in 1910 hoe hij werkdagen zag veranderen. Met de opkomst van de kantoorbaan zag hij werknemers van 9 tot 5 werken, die daarna het gevoel hebben klaar te zijn met de dag. De werknemer ziet de werkuren als ‘de dag.’ Alle uren daarvoor en daarna zijn dan alleen nog maar een prelude of een epiloog.
Vakantie-ideeën vasthouden? Hoe dan?
In onze vrije tijd, tijdens de vakantie bruisen en borrelen vaak ideeën op. Maar hoe hou je die ideeën vast en hoe ga je er uiteindelijk wat mee doen? Bij het beginnen van nieuwe dingen kunnen ook angstgevoelens omhoogkomen. Uit onderzoek blijkt dat ons angstsysteem risico’s vaak flink overdrijft. Veel mensen willen zeker zijn van hun zaak voordat ze in actie komen. Maar gevoelens van zekerheid ontstaan meestal pas als we iets proberen en enig succes ervaren. De truc is dus om een eerste stap te zetten die een grote kans van slagen heeft. Verder geven we vaak aan dat als iets niet goed voelt, we het maar beter niet moeten doen. Maar nieuwe dingen proberen gaat met vallen, opstaan en ander ongemak. Kinderen doen niet anders. Denk als volwassene dus iets vaker ‘leren’ in plaats van ‘presteren.’ Hieronder een aantal punten en vragen die je helpen een begin te maken om je te vakantie-ideeën vast te houden:
- Maak een indeling voor je agenda in termen van het ‘najaar’ en onderzoek hoe je hieraan stap voor stap kunt werken. Je kunt daar later dit jaar je voordeel uithalen.
- Wat leerde je de afgelopen periode over jezelf? Over de manier waarop je naar buiten treedt? De orde die je aanbrengt? De aard van de contacten? In het najaar ben je goed in staat te beoordelen wat niet meer bij je past, dat komt tot stilstand. Soms verdwijnt het vanzelf, soms moet je daartoe handelen.
- Onderzoek eens wat jouw natuurlijke talenten zijn? Wat gaat voor jou op dit moment moeiteloos? Welk vakmanschap kun jij laten zien?
- Waaraan kun je werken dat groter is dan je eigen belang?
- Wat is het ergste wat jou kan overkomen als je met een van je ideeën aan de slag gaat?
- Welke oogst haal je in je werk op? Wat leer je hiervan?
- Hoe kun je terugschakelen en voor je gevoel langzaam aanpakken?
Vakantie-ideeën vasthouden is een commitment naar jezelf. Vakantie-ideeen vasthouden is doorzetten, uitzoomen om het grotere plaatje te kunnen overzien. Ik ben benieuwd waarmee je aan de slag gaat. Laat je me het weten?